Jouw VCA Kenniscentrum
Welkom bij onze uitgebreide kennisbank vol praktische informatie over VCA en veiligheid op de werkvloer. Hier vind je antwoorden op al jouw vragen, van basiskennis tot verdiepende onderwerpen over veiligheidsrichtlijnen en wetgeving. Of je nu cursist bent die zich voorbereidt op het VCA-examen, werkgever die meer wil weten over bedrijfscertificering, of gewoon geïnteresseerd bent in veilig werken - wij helpen je verder.
Vaak gezochte onderwerpen: verschil tussen VCA diploma en certificaat
Lawaai en gehoorschade op het werk: wanneer is gehoorbescherming verplicht?
Geluid hoort bij veel werkomgevingen, maar te veel of te hard geluid kan blijvende schade aan je gehoor veroorzaken. Wanneer is geluid op de werkvloer eigenlijk schadelijk? Wat zijn de regels voor gehoorbescherming? In dit artikel lees je wat de wet zegt over lawaai op het werk en welke maatregelen er zijn om je gehoor te beschermen.
Wanneer is geluid schadelijk?
Geluid wordt gemeten in decibel, uitgedrukt als dB(A) om rekening te houden met de gevoeligheid van het oor voor verschillende frequenties. Geluid wordt als schadelijk beschouwd vanaf een dagelijkse blootstelling van 80 dB(A), gemeten over een werkdag van 8 uur. Een vuistregel: kun je op ongeveer een meter afstand een gesprek niet meer voeren zonder je stem te verheffen, dan ligt het geluidsniveau waarschijnlijk boven deze grens. Ter vergelijking: een normaal gesprek heeft een geluidsniveau van ongeveer 60 dB(A).
Wat zijn de wettelijke grenswaarden?
De regels voor lawaai op het werk staan in het Arbobesluit (hoofdstuk 6, afdeling 3). Er gelden drie belangrijke grenzen voor de dagelijkse geluidsblootstelling:
- Vanaf 80 dB(A): je werkgever moet gehoorbescherming beschikbaar stellen en je voorlichten over de risico’s van geluid.
- Boven 85 dB(A): je bent verplicht om gehoorbescherming te dragen. Je werkgever moet daarnaast maatregelen nemen om de blootstelling te verminderen, vastgelegd in een plan van aanpak binnen de RI&E.
- Boven 87 dB(A) gemeten in het oor (dus met de gehoorbescherming meegerekend): dit mag nooit voorkomen. Wordt deze grens toch overschreden, dan moet het geluid direct worden teruggebracht.
Voor jongeren en zwangere werknemers gelden aparte, strengere grenzen. Jongeren mogen niet werken op plekken waar de dagelijkse blootstelling aan lawaai 85 dB(A) of hoger is. Zwangere werknemers mogen niet worden blootgesteld aan equivalente geluidsniveaus boven 80 dB(A) of piekgeluiden boven 112 Pa.
Welke maatregelen kun je nemen tegen schadelijk geluid?
Voor geluid geldt dezelfde volgorde van maatregelen als voor andere arbeidsrisico’s: eerst wordt gekeken of het geluid bij de bron kan worden aangepakt, bijvoorbeeld door een stillere machine. Is dat niet mogelijk, dan volgen collectieve maatregelen als geluidsisolatie, en daarna volgens de preventiehiërarchie zijn dit individuele maatregelen, zoals het beperken van de blootstellingsduur. Pas als deze stappen onvoldoende zijn, is het dragen van gehoorbescherming als laatste stap aan de orde.
Welke soorten gehoorbescherming zijn er?
De twee meest gebruikte vormen van gehoorbescherming zijn:
- Oordoppen of otoplastieken: kleine doppen die in de gehoorgang worden geplaatst. Otoplastieken zijn op maat gemaakt en kunnen worden afgestemd op de demping die op jouw werkplek nodig is.
- Oorkappen: kappen die het hele oor omsluiten, vaak gedragen als een koptelefoon of bevestigd aan een helm.
De demping van gehoorbescherming wordt vaak uitgedrukt in een SNR-waarde (Single Number Rating): hoe hoger deze waarde, hoe meer geluid in theorie wordt gedempt. Draag je meerdere beschermingsmiddelen tegelijk, dan tellen de dempingswaarden niet gewoon bij elkaar op, doordat geluid ook via andere wegen het oor kan bereiken.
Werk je op een plek waar de dagelijkse blootstelling boven 80 dB(A) ligt? Dan moet je werkgever je de gelegenheid bieden om een periodieke gehoortest te ondergaan.Waarom gehoorschade serieus nemen
Blootstelling aan te veel geluid kan leiden tot lawaaislechthorendheid, een vorm van gehoorschade die niet meer geneest, en tot oorsuizen (tinnitus). Deze schade ontstaat vaak geleidelijk, waardoor je hem zelf niet meteen opmerkt: je praat harder, zet de tv luider of hebt moeite met een gesprek in een rumoerige omgeving. Juist omdat gehoorschade onomkeerbaar kan zijn, is het naleven van de regels rond geluid en het consequent gebruiken van gehoorbescherming een blijvend punt van aandacht op de werkvloer.
