Jouw VCA Kenniscentrum
Welkom bij onze uitgebreide kennisbank vol praktische informatie over VCA en veiligheid op de werkvloer. Hier vind je antwoorden op al jouw vragen, van basiskennis tot verdiepende onderwerpen over veiligheidsrichtlijnen en wetgeving. Of je nu cursist bent die zich voorbereidt op het VCA-examen, werkgever die meer wil weten over bedrijfscertificering, of gewoon geïnteresseerd bent in veilig werken - wij helpen je verder.
Vaak gezochte onderwerpen: technische problemen e-learning Code 95 annuleringsvoorwaarden
Wat is VOL-VCA? Betekenis, doelgroep en inhoud van het diploma
VOL-VCA staat voor Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden VCA. Het diploma toont aan dat je niet alleen zelf veilig kunt werken, maar óók anderen kunt aansturen en begeleiden op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu. Per 1 januari 2026 geldt voor het VOL-VCA-examen de vernieuwde VCA-ETT 3.0-standaard van SSVV. In dit artikel lees je precies wat de afkorting betekent, voor wie het diploma bedoeld is, welke onderwerpen de cursus behandelt en hoe het vernieuwde examen eruitziet.
Wat betekent de afkorting VOL-VCA?
De afkorting VOL-VCA staat voor Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden VCA. De afkorting VCA staat voor Veiligheid, Gezondheid en Milieu (VGM) Checklist Aannemers. Het VOL-VCA-diploma is één van de drie erkende persoonsdiploma’s binnen het VCA-stelsel, naast B-VCA (Basisveiligheid) en VIL-VCU (voor intercedenten en uitzendleidinggevenden).
Het diploma is bedoeld voor iedereen die in een leidinggevende rol werkzaam is op VCA-gecertificeerde locaties, of die zelfstandig opdrachten uitvoert als zzp-onderaannemer.
Sinds 1 januari 2026 bestaat het VOL-VCA-examen uit 60 vragen in 60 minuten (was 70 in 75 minuten).Voor wie is het VOL-VCA-diploma bedoeld?
VOL-VCA is gericht op iedereen die verantwoordelijkheid draagt voor de veiligheid van anderen op de werkvloer. De doelgroep is breed en omvat leidinggevende en coördinerende functies in vrijwel alle technische en industriële sectoren:
- Voormannen, ploegleiders en teamleiders die uitvoerend werk aansturen
- Uitvoerders en projectleiders op bouwplaatsen, infraprojecten en industriële locaties
- Werkplaatschefs, werkvoorbereiders en planners met verantwoordelijkheid voor veilig werken
- Leidinggevenden in installatietechniek (werktuigbouw, elektrotechniek, cv/airco)
- Leidinggevenden in petrochemie, chemie en procesindustrie
- Leidinggevenden in staalbouw, metaalbewerking, scheepsbouw en offshore
- Uitvoerders in grond-, weg- en waterbouw (GWW)
- Leidinggevenden in industriële reiniging en onderhoud
- Projectleiders in telecom-, kabel- en railinfrastructuur
- Bedrijfsleiders en directeuren van aannemers en onderaannemers
- Zzp’ers die als onderaannemer werken bij een VCA-gecertificeerd bedrijf
Ook als je nu nog geen leidinggevende bent, maar dat binnenkort gaat worden, kun je alvast VOL-VCA halen. Het diploma is 10 jaar geldig, dus het verloopt niet snel.
Welke onderwerpen behandelt de VOL-VCA-cursus?
De VOL-VCA-cursus gaat dieper dan B-VCA en behandelt onder meer:
- Wet- en regelgeving rondom arbeidsveiligheid, inclusief Europese richtlijnen
- Risico’s herkennen en voorkomen op de werkplek
- Veilig omgaan met gevaarlijke stoffen, elektriciteit, brand- en explosiegevaar
- Werken op hoogte en in besloten ruimten
- Het opstellen en begeleiden van toolboxmeetings
- Het geven van veiligheidsinstructies en toezicht houden op uitvoering
- Incidentmelding, registratie en opvolging van ongevallen
- Kennis van VCA-bedrijfscertificering en de rol van leidinggevenden daarbinnen
- Het bedrijfsnoodplan en handelen bij noodsituaties
Met de invoering van VCA-ETT 3.0 ligt de nadruk bij de vernieuwde examens minder op theoretische kennis en meer op bewust veilig handelen in praktijksituaties. Waar nodig zijn voorbeelden uit verschillende branches toegevoegd, zodat de stof voor professionals uit iedere sector herkenbaar is.
Hoe ziet het VOL-VCA-examen eruit?
Per 1 januari 2026 is het VOL-VCA-examen aangepast aan de nieuwe Eind- en Toetstermen 3.0 van SSVV. Het officiële examen bestaat nu uit:
- 60 vragen in verschillende vraagvormen (was 70 onder de oude ETT 2.0)
- Examentijd van 60 minuten (was 75 minuten)
- Slagingsnorm van 65% correct beantwoorde vragen (ongewijzigd)
Naast klassieke meerkeuzevragen kun je ook matrix-, matching- en rankingvragen tegenkomen. Ook zijn er vragen waarbij meerdere juiste antwoorden moeten worden geselecteerd. Het examen is digitaal en je ziet (of leest) direct na afloop of je geslaagd bent. Bij slagen wordt je diploma vastgelegd in het Centraal Diploma Register (CDR) van SSVV, zodat werkgevers en opdrachtgevers kunnen controleren of je daadwerkelijk in het bezit bent van een geldig VOL-VCA-diploma.
Het taalniveau van het examen is B1 (2F), hoger dan bij B-VCA (A2/1F). Een voorleesexamen is niet beschikbaar voor VOL-VCA, maar bij aantoonbare dyslexie kan wel extra examentijd worden aangevraagd.
Hoe lang is een VOL-VCA-diploma geldig?
Een VOL-VCA-diploma is 10 jaar geldig vanaf de examendatum. Deze geldigheidsduur is ongewijzigd gebleven onder de nieuwe VCA-ETT 3.0. Na deze periode moet je opnieuw examen doen om je kennis aantoonbaar actueel te houden. Een herhalingscursus in de oude vorm bestaat niet, omdat de regelgeving in 10 jaar tijd flink verandert.
Ook diploma’s die je vóór 1 januari 2026 (dus onder de oude eind- en toetstermen) hebt behaald, blijven gewoon geldig tot de oorspronkelijke vervaldatum. Je vindt deze terug in het CDR op je diploma of op je VCA-pas.
Wanneer ben je vrijgesteld van VOL-VCA?
Volgens SSVV ben je vrijgesteld van het VOL-VCA-examen als je in het bezit bent van één van de volgende diploma’s:
- Middelbare Veiligheidskunde (MVK)
- Hogere Veiligheidskunde (HVK)
- Master of Safety, Health and Environment (MoSHE)
Deze diploma’s worden beschouwd als gelijkwaardig of hoger, zowel voor VOL-VCA als voor B-VCA. Je hoeft dan geen apart examen af te leggen om aan de VCA-eisen te voldoen. Wel is het verstandig om dit bij je werkgever of opdrachtgever te verifiëren, omdat sommige organisaties aanvullende eisen kunnen stellen.
Wat is het verschil met B-VCA?
B-VCA (Basisveiligheid VCA) is bedoeld voor uitvoerende medewerkers, terwijl VOL-VCA gericht is op leidinggevenden en zzp-onderaannemers. VOL-VCA bevat alle onderwerpen van B-VCA en voegt daar kennis over leidinggeven, wetgeving en bedrijfscertificering aan toe. Als je in het bezit bent van VOL-VCA, voldoe je automatisch ook aan de eisen van B-VCA.
Voor een uitgebreide vergelijking en hulp bij de keuze kun je terecht op onze pagina B-VCA of VOL-VCA.
Samenvatting
VOL-VCA staat voor Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden VCA en is bedoeld voor iedereen die leiding geeft op risicovolle locaties of als zzp-onderaannemer werkt. Sinds 1 januari 2026 bestaat het vernieuwde examen uit 60 vragen in 60 minuten, met een slagingsnorm van 65%. Het diploma is 10 jaar geldig. Heb je al een MVK-, HVK- of MoSHE-diploma, dan ben je vrijgesteld.
