Als er brand uitbreekt of een gevaarlijke stof vrijkomt, is er weinig tijd om te bedenken wat je moet doen. Daarvoor bestaat het bedrijfsnoodplan: het plan waarin een organisatie vooraf uitwerkt hoe zij een noodsituatie aanpakt en wie daarbij welke rol heeft. In dit artikel lees je wat er in zo’n plan staat, welke fasen VCA onderscheidt bij een noodsituatie en wat er van jou wordt verwacht als het alarm afgaat.

Wat is een bedrijfsnoodplan?

Een bedrijfsnoodplan beschrijft hoe een organisatie een noodsituatie beheerst en bestrijdt. Je kunt het zien als een draaiboek: er staat systematisch in welke stappen nodig zijn, wie ze uitvoert en hoe de communicatie verloopt. De inhoud is gebaseerd op de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) van het bedrijf, want de risico’s bepalen welke scenario’s het plan moet afdekken. Een brand vraagt immers om een andere aanpak dan het vrijkomen van een gevaarlijke stof.

In de praktijk wordt een bedrijfsnoodplan ook wel een intern noodplan genoemd. Binnen de ARIE- en Seveso-regelgeving heeft de term intern noodplan daarnaast een specifieke wettelijke betekenis.

Is een bedrijfsnoodplan verplicht?

Hier zit een nuance die vaak verkeerd wordt begrepen. De maatregelen zelf zijn wettelijk verplicht: op grond van de Arbowet (artikel 3, eerste lid, onder e) moet een werkgever doeltreffende maatregelen treffen voor eerste hulp bij ongevallen, brandbestrijding, evacuatie van werknemers en andere aanwezige personen en het contact met externe hulpverleningsorganisaties. Ook het organiseren van bedrijfshulpverlening is verplicht, via artikel 15 van de Arbowet.

Het vastleggen daarvan in een noodplan of een bhv-plan is echter niet als zodanig wettelijk verplicht. In de praktijk hebben de meeste bedrijven de hulpverlening bij gevaarlijke situaties wel in een noodplan vastgelegd, ook zonder dat de wet dat voorschrijft.

In specifieke situaties geldt wel een plicht om een plan op te stellen:

• Een gebruiksfunctie met een voorgeschreven brandmeldinstallatie als bedoeld in artikel 3.115 van het Besluit bouwwerken leefomgeving moet een ontruimingsplan hebben. Deze verplichting staat in artikel 6.20, derde lid van dat besluit.
• Bedrijven die onder de ARIE-regeling vallen omdat zij bepaalde gevaarlijke stoffen boven de daarvoor vastgestelde drempelwaarden hebben of kunnen hebben, moeten een intern noodplan opstellen. Deze verplichting staat in het Arbobesluit (artikel 2.5b).
• Voor Seveso-hogedrempelinrichtingen geldt een verplicht intern noodplan op grond van artikel 4.22 van het Besluit activiteiten leefomgeving. ARIE en Seveso zijn afzonderlijke regimes, die bij hetzelfde bedrijf kunnen samenkomen.

Welke fasen kent een noodsituatie?

VCA onderscheidt drie fasen bij het beheersen en bestrijden van een noodsituatie:

• Eerste melding. Hierin ligt vast op welke manieren een noodsituatie gemeld kan worden en welke informatie je daarbij doorgeeft.
• Handelingen en maatregelen. Wat er gebeurt, hangt af van de ernst en de omvang van de situatie. Denk aan evacuatie, interventie als blussen, beveiligen en opruimen, reddingsoperaties en hulpverlening.
• Beëindiging. Hierin staat wie gemachtigd is om de noodsituatie beëindigd te verklaren en hoe dat kenbaar wordt gemaakt.

Ook deze laatste fase is belangrijk. Zolang niemand de noodsituatie officieel heeft beëindigd, ga je niet op eigen initiatief terug naar je werkplek.

Wat staat er in een bedrijfsnoodplan?

De precieze inhoud verschilt per organisatie, maar de meeste plannen behandelen in elk geval:

• De alarmering: hoe een melding binnenkomt en hoe iedereen wordt gewaarschuwd.
• De vluchtroutes en de verzamelplaats.
• De taken en verantwoordelijkheden van de bedrijfshulpverleners.
• De aanwezige blus- en eerstehulpmiddelen en waar die staan.
• De scenario’s voor de risico’s die uit de RI&E naar voren komen.
• De afspraken met externe hulpdiensten en, op projecten, met de opdrachtgever.

De bedrijfshulpverleners spelen hierin een sleutelrol. Zij overbruggen de tijd tussen het moment van het incident en de aankomst van de hulpdiensten. Wat bedrijfshulpverlening precies inhoudt en hoe dit zich verhoudt tot VCA, lees je in het artikel over het verschil tussen VCA en BHV.

Wat doe je zelf als het alarm afgaat?

Als het ontruimingssignaal klinkt, gaat ontruimen altijd voor op je werkzaamheden. Concreet betekent dat:

• Stop met je werkzaamheden, ook als je bijna klaar bent
• Laat materiaal en materieel achter en verlies geen tijd met opruimen en houd tijdens je werkzaamheden vluchtroutes altijd vrij
• Volg de vluchtroute en gebruik daarbij niet de lift
• Ga naar de verzamelplaats en meld je daar
• Blijf op de verzamelplaats tot je hoort dat je weg mag of terug kunt
• Volg altijd de instructies van de opdrachtgever, bedrijfshulpverleners en hulpdiensten

Het achterlaten van spullen gaat tegen je gevoel in, maar materiaal is vervangbaar en het meeslepen ervan vertraagt zowel jou als je collega’s.

Weet jij waar de dichtstbijzijnde vluchtroute en de verzamelplaats zijn op de plek waar je vandaag werkt? Op een nieuw project komt dat meestal aan bod tijdens de introductie op locatie.

Waarom oefenen het verschil maakt

Een noodplan dat in een la ligt, helpt niemand tijdens een echte calamiteit. Daarom horen opleiding en oefening erbij. Een oefening bereidt medewerkers voor op een noodsituatie, test of het plan in de praktijk werkt en laat zien of iedereen voldoende is voorbereid. Blijkt uit een oefening dat de verzamelplaats te dicht bij het gebouw ligt of dat een vluchtroute geblokkeerd raakt, dan kun je dat aanpassen voordat het menens is.

Was dit antwoord nuttig?

0 0

Please Share Your Feedback

How Can We Improve This Article?

Submit