Jouw VCA Kenniscentrum
Welkom bij onze uitgebreide kennisbank vol praktische informatie over VCA en veiligheid op de werkvloer. Hier vind je antwoorden op al jouw vragen, van basiskennis tot verdiepende onderwerpen over veiligheidsrichtlijnen en wetgeving. Of je nu cursist bent die zich voorbereidt op het VCA-examen, werkgever die meer wil weten over bedrijfscertificering, of gewoon geïnteresseerd bent in veilig werken - wij helpen je verder.
Vaak gezochte onderwerpen: verschil tussen VCA diploma en certificaat
Alarm en ontruiming op het werk: wat doe je bij een ontruimingssignaal?
Bij een ontruiming tellen vooral de eerste minuten. Wie dan nog staat te twijfelen of eerst zijn werk wil afmaken, verliest tijd die er niet is. In dit artikel lees je wat er bij alarm van je wordt verwacht, hoe de meld- en alarminstallaties samenhangen en wat er in een ontruimingsplan hoort.
Wat moet je doen bij een evacuatiesignaal?
De VCA-examenstof geeft een vaste volgorde. Die is kort genoeg om te onthouden:
- Onderbreek onmiddellijk je werk en stop externe communicatie
- Volg de instructies van de opdrachtgever op
- Ga naar de verzamelplaats, volgens het evacuatieplan
- Gebruik niet de lift
- Evacueer dwars op de windrichting, weg van de bron
- Meld je aanwezigheid bij aankomst op de verzamelplaats
Die laatste stap wordt vaak vergeten, terwijl de registratie op de verzamelplaats duidelijk maakt of er nog iemand ontbreekt. De hulpverleners bepalen dan welke actie nodig en veilig is. Je aanmelden op de verzamelplaats is dus geen formaliteit.
Het punt over de windrichting komt uit de industrie: bij een lekkage of brand wil je niet meelopen met een gaswolk of rookpluim. Loop daarom zijwaarts weg van de bron in plaats van ervoor uit.
Loop bij een ontruiming niet terug om deuren of ramen te sluiten. Sluit deuren die je tijdens het vluchten passeert wel achter je, voor zover dat veilig en zonder vertraging kan. Gesloten deuren remmen de verspreiding van rook en vuur.
Welke informatie hoor je vooraf te krijgen?
Voordat je een bedrijfsterrein op gaat, hoor je te weten waar de verzamelplaatsen zijn, welke evacuatiemogelijkheden er zijn en welke instructies de opdrachtgever hanteert. Dat is precies de informatie die in een bedrijfsnoodplan hoort te staan, samen met een plattegrond van het terrein, de waarschuwingsmiddelen en de manier waarop alarm wordt gegeven.
Bedrijfshulpverlening: wat zegt de Arbowet?
Artikel 15 van de Arbowet verplicht de werkgever zich te laten bijstaan door een of meer werknemers die hij aanwijst als bedrijfshulpverlener. Die bijstand houdt in elk geval in: eerste hulp bij ongevallen, het beperken en bestrijden van brand en het beperken van de gevolgen van ongevallen en het in noodsituaties alarmeren en evacueren van alle werknemers en andere personen in het bedrijf of de inrichting.
Diezelfde wet zegt dat de bedrijfshulpverleners zodanige opleiding en uitrusting hebben, zodanig in aantal zijn en zodanig georganiseerd zijn dat zij die taken naar behoren kunnen vervullen. Er staat dus geen vast aantal in de wet. Hoeveel bedrijfshulpverleners een bedrijf nodig heeft, volgt uit de Risico-Inventarisatie en -Evaluatie. De vuistregel dat je één bedrijfshulpverlener per vijftig medewerkers nodig hebt, heeft geen wettelijke grondslag.
Brandmeldinstallatie, ontruimingsalarm en ontruimingsplan
Deze drie worden vaak door elkaar gehaald, terwijl ze een keten vormen:
- De brandmeldinstallatie ontvangt een melding van een automatische brandmelder of handbrandmelder, lokaliseert die melding en geeft deze door
- De ontruimingsalarminstallatie waarschuwt de mensen in het gebouw, zodat zij naar buiten gaan
- Het ontruimingsplan beschrijft hoe die ontruiming verloopt
Die keten zit ook in de bouwregelgeving. Heeft een gebouw op grond daarvan een brandmeldinstallatie, dan hoort daar in beginsel ook een ontruimingsalarminstallatie bij en dan is er ook een ontruimingsplan. Het ontruimingssignaal treedt bij het activeren van een melder onmiddellijk en in het hele gebouw in werking.
Een bedrijfsnoodplan of bedrijfshulpverleningsplan is voor de meeste bedrijven niet als afzonderlijk document wettelijk verplicht. De noodorganisatie en de maatregelen die je nodig hebt, volgen wel uit de Risico-Inventarisatie en -Evaluatie en uit de verplichtingen rond bedrijfshulpverlening. Voor bedrijven die met gevaarlijke stoffen werken en daardoor met grote risico’s te maken hebben, is een intern noodplan wel verplicht.
Vluchtwegen en nooduitgangen
Het Arbobesluit stelt een aantal eisen die je op de werkvloer kunt controleren. Vluchtwegen en nooduitgangen zijn vrij van obstakels. Nooduitgangen kunnen te allen tijde worden geopend en gaan van binnenuit eenvoudig naar buiten open. Schuif- en draaideuren worden niet als nooduitgang gebruikt. Vluchtwegen en nooduitgangen die bij het uitvallen van de verlichting slecht zichtbaar zijn, hebben noodverlichting.
Een vluchtweg die als opslagplek wordt gebruikt, is geen vluchtweg meer. Meld het als je een nooduitgang geblokkeerd ziet staan.
Conclusie
Bij alarm is de goede reactie saai en voorspelbaar: stoppen, geen lift, naar de verzamelplaats en je daar melden. De techniek eromheen, van brandmelder tot ontruimingsalarm, is er vooral om je dat signaal op tijd te geven. Wat de hele keten waard is, blijkt pas als iedereen weet waar hij naartoe moet.
