Tillen en dragen hoort voor veel medewerkers dagelijks bij het werk, maar het is ook een van de belangrijkste oorzaken van rugklachten en ander lichamelijk letsel. Is er een maximum aan wat je mag tillen? Wat kun je zelf doen om veilig te tillen en te dragen? In dit artikel lees je wat de regels zijn en welke factoren het risico op gezondheidsschade bepalen.

Wat is fysieke belasting bij tillen en dragen?

Tillen is het met de handen oppakken en verplaatsen van een last, zonder dat je daarbij zelf loopt. Dragen is het lopend verplaatsen van een last die je vasthoudt, in feite een combinatie van tillen en lopen. Beide vormen van fysieke belasting kunnen bij verkeerde uitvoering schade veroorzaken aan rugspieren, tussenwervelschijven of de bindweefselbanden rond de wervelkolom. Rugklachten door tillen en dragen behoren tot de meest voorkomende oorzaken van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid.

Is er een wettelijke tilnorm?

De Arbowet kent geen vaste tilnorm: er is geen wettelijke grenswaarde voor het maximale gewicht dat je mag tillen. Wel schrijft het Arbobesluit (artikel 5.2) voor dat werk geen risico’s mag opleveren voor je veiligheid en gezondheid. Tillen en dragen moet daarom onderdeel zijn van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Blijkt uit die inventarisatie dat er risico’s zijn, dan moet je werkgever maatregelen vastleggen in een plan van aanpak.

Om toch een praktisch houvast te bieden, wordt vaak de NIOSH-methode gebruikt: een rekenmethode die op basis van de tilsituatie (frequentie, afstand en tilhoogte) een maximaal aanbevolen tilgewicht berekent. Deze methode is niet wettelijk verplicht, maar wordt in Nederland wel gebruikt als beoordelingsmethode voor tilsituaties. Onder ideale omstandigheden komt dit neer op maximaal 23 kilo per keer; bij minder gunstige tilomstandigheden ligt dit maximum lager.

Welke factoren bepalen het risico?

Niet alleen het gewicht van de last bepaalt het risico op gezondheidsschade. Ook de volgende factoren spelen een rol:

• De tilhouding: gebukt, gedraaid of met de last ver van je lichaam tillen is belastender dan rechtop en dicht bij je lichaam.
• De tilfrequentie: hoe vaker je per dag tilt, hoe groter de belasting.
• De tilhoogte: tillen boven schouderhoogte of onder knieniveau is extra belastend.
• De afstand die je met de last aflegt.

Door deze factoren kan zelfs het tillen van een relatief licht voorwerp tot schade leiden, terwijl een zwaarder voorwerp onder gunstige omstandigheden minder risico oplevert.

Wat kun je doen om veilig te tillen en te dragen?

Voor fysieke belasting geldt dezelfde volgorde van maatregelen als voor andere arbeidsrisico’s. Voorkom eerst dat er handmatig getild moet worden, bijvoorbeeld door een hulpmiddel zoals een steekwagen, kraan of hijsmiddel te gebruiken. Is dat niet mogelijk, dan helpen organisatorische maatregelen als taakroulatie of het spreiden van tilmomenten. Moet je toch handmatig tillen, let dan op een goede tiltechniek: houd de last dicht bij je lichaam, til met gebogen knieën in plaats van een gebogen rug en vermijd draaien tijdens het tillen.

Twijfel je of een tilsituatie op jouw werkplek veilig is? De NIOSH-methode en de normen NEN-EN 1005-2 en NEN-ISO 11228-1:2021 bieden een objectieve manier om dit te beoordelen.

Waarom fysieke belasting serieus nemen

Rugklachten door zwaar of verkeerd tillen ontstaan vaak geleidelijk en het herstel verloopt vaak moeizaam. Wie eenmaal ernstige rugklachten heeft opgelopen, keert vaak niet meer terug in hetzelfde beroep. Juist omdat de schade zich vaak pas op langere termijn openbaart, is het belangrijk om risicovolle tilsituaties op tijd te herkennen en aan te pakken, in plaats van te wachten tot er al klachten zijn.

Was dit antwoord nuttig?

0 0

Please Share Your Feedback

How Can We Improve This Article?

Submit