Het VCA-bedrijfscertificaat toont aan dat een organisatie structureel werkt aan veiligheid, gezondheid en milieu op de werkvloer. Het certificaat is niet wettelijk verplicht, maar wordt wél geëist in veel aanbestedingen en contracten. Er zijn drie hoofdvarianten: VCA*, VCA** en VCA Petrochemie. In dit artikel lees je wat het certificaat precies inhoudt, voor welke bedrijven het bedoeld is, hoe het behaald wordt en hoe lang het geldig is.

Wat is een VCA-bedrijfscertificaat?

VCA staat voor Veiligheid, Gezondheid en Milieu (VGM) Checklist Aannemers. Waar een VCA-diploma persoonsgebonden is en aan individuele medewerkers wordt uitgereikt, is het VCA-bedrijfscertificaat bedoeld voor organisaties. Met het certificaat laat een bedrijf aan opdrachtgevers, partners en medewerkers zien dat veiligheid binnen de organisatie niet vrijblijvend is, maar structureel in de werkwijze is verankerd.

Het VCA-stelsel wordt beheerd door de Stichting Samenwerken Voor Veiligheid (SSVV). SSVV stelt de eisen vast waaraan gecertificeerde bedrijven moeten voldoen en werkt het schema regelmatig bij. De huidige versie is VCA 2026/6.1, een verfijning van het voorgaande VCA 2017/6.0-schema. Vanaf 1 juli 2026 worden alle audits volgens deze nieuwe versie uitgevoerd. De daadwerkelijke audits en certificering worden verzorgd door onafhankelijke certificerende instellingen als Kiwa.

Drie niveaus van VCA-certificering

Welk certificaat het beste bij een bedrijf past, hangt af van de grootte, de aard van de werkzaamheden en de positie in de keten:

• VCA* (VCA één ster) – voor bedrijven die voornamelijk als onderaannemer werken. De nadruk ligt op de directe beheersing van veiligheid, gezondheid en milieu op de werkvloer.
• VCA** (VCA twee sterren) – voor hoofdaannemers en grotere bedrijven die met meerdere onderaannemers werken. Naast operationele beheersmaatregelen worden ook eisen gesteld aan managementbetrokkenheid, beleid en structurele verbeterprocessen.
• VCA Petrochemie (VCA-P) – de meest uitgebreide norm, bedoeld voor bedrijven die actief zijn op risicovolle locaties binnen de petrochemische industrie. Hier gelden aanvullende eisen op basis van het hoge risicoprofiel van de sector.

Waaraan moet een bedrijf voldoen?

Om voor een VCA-bedrijfscertificaat in aanmerking te komen, moet een bedrijf aan uitgebreide eisen voldoen. Een centrale plaats neemt de Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) in. Hierin worden alle arbeidsrisico’s in kaart gebracht en wordt beschreven welke maatregelen genomen moeten worden om deze te beheersen. Daarnaast gelden onder meer de volgende eisen:

• Een helder VGM-beleid dat door het management wordt uitgedragen
• Preventieve maatregelen en concrete werkplekinstructies
• Opleiding en voorlichting van medewerkers, inclusief een minimumpercentage medewerkers met een geldig VCA-diploma
• Correct gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s)
• Toolboxmeetings en periodieke veiligheidsinspecties
• Registratie, analyse en opvolging van incidenten en bijna-ongevallen

De exacte eisen verschillen per certificeringsniveau en staan beschreven in de VCA-checklist van SSVV.

Hoe wordt het certificaat behaald?

Het certificeringstraject bestaat doorgaans uit de volgende stappen:

• Nulmeting of voorbereiding – een bedrijf bepaalt welke variant past en inventariseert wat er nog moet gebeuren
• Implementatie – het VGM-systeem wordt aangepast op de VCA-eisen, medewerkers volgen opleidingen en processen worden vastgelegd
• Certificeringsaudit – een onafhankelijke certificerende instelling beoordeelt of het bedrijf aan de eisen voldoet
• Uitgifte certificaat – bij een positieve beoordeling wordt het VCA-certificaat uitgereikt

Het traject kan enkele maanden tot een jaar duren, afhankelijk van de beginsituatie van de organisatie.

Geldigheid en jaarlijkse audits

Het VCA-bedrijfscertificaat is drie jaar geldig. In die periode voert de certificerende instelling jaarlijks een controle-audit uit om te beoordelen of het bedrijf nog steeds aan de eisen voldoet. Hierbij wordt onder meer gekeken naar:

• Of de werkwijzen nog voldoen aan de VCA-eisen
• Of het VGM-beleid wordt nageleefd en geëvalueerd
• Of medewerkers voldoende zijn opgeleid en geïnstrueerd
• Of er passende verbetermaatregelen worden genomen na incidenten of tekortkomingen

Na drie jaar volgt een hercertificering, waarbij het volledige VCA-systeem opnieuw wordt beoordeeld.

Gerelateerde certificeringen en nieuwe ontwikkelingen

Naast VCA*, VCA** en VCA-P zijn er nog andere certificeringen binnen het SSVV-stelsel:

• VCU – voor uitzendorganisaties die personeel uitzenden naar VCA-gecertificeerde bedrijven
• VCO – voor opdrachtgevers die veilig en gezond werken belangrijk vinden

Een belangrijke ontwikkeling is de VCA Module Gedrag (VCA-MG): een aanvullende module gericht op veilig gedrag en veiligheidsbewustzijn. De combinatie van VCA met VCA-MG wordt VCA-MAX genoemd. Onder VCA 2026/6.1 is VCA-MG verder in het schema geïntegreerd. Hiermee laat een organisatie zien dat ze niet alleen de procedures op orde heeft, maar ook actief werkt aan een sterke veiligheidscultuur.

Samenvatting

Met een VCA-bedrijfscertificaat toont een organisatie objectief aan dat zij veilig, gezond en milieubewust werkt. Afhankelijk van de aard van het bedrijf wordt gekozen voor VCA*, VCA** of VCA-P. Het certificaat is drie jaar geldig, met jaarlijkse controles. Voor veel opdrachtgevers is het de voorwaarde om deel te kunnen nemen aan aanbestedingen en voor medewerkers is het een bevestiging dat hun werkgever veiligheid serieus neemt.

Was dit antwoord nuttig?

1 0

Please Share Your Feedback

How Can We Improve This Article?

Submit