Jouw VCA Kenniscentrum
Welkom bij onze uitgebreide kennisbank vol praktische informatie over VCA en veiligheid op de werkvloer. Hier vind je antwoorden op al jouw vragen, van basiskennis tot verdiepende onderwerpen over veiligheidsrichtlijnen en wetgeving. Of je nu cursist bent die zich voorbereidt op het VCA-examen, werkgever die meer wil weten over bedrijfscertificering, of gewoon geïnteresseerd bent in veilig werken - wij helpen je verder.
Vaak gezochte onderwerpen: verschil tussen VCA diploma en certificaat
Wat leer je in een VCA-cursus? De onderwerpen en examenstof
Een VCA-cursus bereidt je voor op het officiële VCA-examen. Maar wat leer je eigenlijk tijdens de cursus? En wat is er onder de nieuwe VCA-ETT 3.0 veranderd? In dit artikel vind je een compleet overzicht van de onderwerpen die bij B-VCA en VOL-VCA aan bod komen.
De basis: veilig, gezond en milieubewust werken
In een VCA-cursus wordt de basis van veilig, gezond en milieubewust werken op de werkvloer behandeld. Het doel is dat je de belangrijkste gevaren in je werk leert herkennen, weet welke maatregelen je kunt nemen en begrijpt waarom bepaalde regels bestaan.
Het is geen vakinhoudelijke cursus over bouw of industrie, maar een veiligheidscursus die brancheneutraal is. Dat betekent dat dezelfde VCA-cursus geschikt is voor timmerlieden, elektriciens, schoonmakers, transportchauffeurs en procesmedewerkers. De onderwerpen zijn zo gekozen dat ze voor iedereen die op risicovolle locaties werkt relevant zijn.
Onderwerpen in de B-VCA-cursus
De B-VCA-cursus (Basisveiligheid) behandelt de volgende onderwerpen:
- Wet- en regelgeving – Arbowet, Arbobesluit, zorgplicht van werkgever en werknemer
- Gevaren, risico’s en beheersmaatregelen – gevaren herkennen, risico inschatten, de arbeidshygiënische strategie
- Gevaarlijke stoffen – GHS-symbolen, werken met chemicaliën, blootstelling voorkomen
- Brand en explosie – ontstaan, voorkomen, blussen, vluchten
- Werken in besloten ruimten – tanks, silo’s, putten: risico’s op zuurstoftekort en toxische gassen
- Werken op hoogte – ladders, steigers, hoogwerkers, valharnassen
- Machines en gereedschappen – veiligheidsvoorzieningen, keuring, veilig gebruik
- Elektriciteit – risico’s bij werken met of nabij elektrische installaties
- Hijsen en tillen – veilig tilgedrag, hijsmiddelen, lastbevestiging
- Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) – wanneer, welke, hoe te gebruiken
- Verkeer en transport op het terrein – heftrucks, reachtrucks, kruisingen
- Veiligheidssignalering – gebods-, verbods-, waarschuwings- en reddingsborden
- Melden en handelen bij ongevallen – onveilige situaties, bijna-ongevallen, eerste hulp
De B-VCA-cursus duurt doorgaans één dag, met aansluitend het officiële examen. Het examen bestaat onder VCA-ETT 3.0 uit 40 vragen in 60 minuten. De slagingsnorm is 65%.
Extra onderwerpen in de VOL-VCA-cursus
De VOL-VCA-cursus (Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden) bevat alle onderwerpen van B-VCA, maar gaat dieper en voegt leidinggevende thema’s toe:
- Beleid en organisatie – een veiligheidsbeleid opzetten, VGM-beleid, verantwoordelijkheden verdelen
- Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) – hoe stel je een RI&E op en wat doe je met de uitkomsten?
- Toolboxmeetings – hoe bereid je ze voor, welke onderwerpen behandel je?
- Werkvergunningen – procedures voor werk met verhoogd risico (heet werk, besloten ruimten)
- Inspecties en audits – wat controleer je, hoe rapporteer je tekortkomingen?
- Bedrijfsnoodorganisatie – noodplannen, ontruiming, eerstehulpvoorzieningen
- Leidinggeven aan veiligheid – hoe motiveer je medewerkers en spreek je ze aan op onveilig gedrag?
- Ongevalsonderzoek – oorzaken achterhalen, leren van incidenten, verbetermaatregelen
De VOL-VCA-cursus duurt doorgaans één dag. Het examen telt onder VCA-ETT 3.0 60 vragen in 60 minuten. Slagingsnorm: 65%.
Wat is er veranderd onder VCA-ETT 3.0?
Per 1 januari 2026 gelden de nieuwe VCA-Eind- en Toetstermen 3.0 (VCA-ETT 3.0). De belangrijkste wijzigingen:
- Minder feitenvragen, meer praktijkgerichte vragen – de nadruk ligt op veiligheidsinzicht in dagelijkse situaties
- Nieuwe vraagvormen – naast meerkeuzevragen krijg je ook vragen waarbij je antwoorden aan elkaar koppelt, uitspraken in een tabel beoordeelt, antwoorden in de juiste volgorde zet of meerdere juiste antwoorden selecteert
- Brancheneutrale examens – VCA Groen is vervallen, iedereen doet hetzelfde examen
- Kortere VOL-VCA en VIL-VCU examens – van 70 vragen in 75 minuten naar 60 vragen in 60 minuten
- Ongewijzigd gebleven – geldigheid van 10 jaar en slagingsnorm van 65%
Meer hierover lees je in VCA-ETT 3.0: de nieuwe eind- en toetstermen per 2026.
Heb je je diploma al voor 2026 gehaald? Dan blijft dat gewoon 10 jaar geldig, ook onder de nieuwe VCA-ETT 3.0.Klassikaal of zelfstudie?
De examenstof is altijd dezelfde, maar de manier waarop je je erop voorbereidt verschilt sterk. In een klassikale cursus krijg je de stof in één dag aangereikt door een ervaren docent, met ruimte om vragen te stellen en gevallen uit de praktijk te bespreken. Bij zelfstudie via boek of e-learning bepaal je zelf je tempo en plan je het examen wanneer het je uitkomt. Welke route je ook kiest: de examenstof is identiek en de eindtermen zijn voor iedereen gelijk. Meer over de voorbereiding lees je in Hoe bereid je je voor op het VCA-examen.
Samenvatting
De VCA-cursus behandelt brancheneutraal alle basiselementen van veilig werken: wet- en regelgeving, gevaarlijke stoffen, werken op hoogte, PBM’s, besloten ruimten, machines, hijsen en signalering. De B-VCA-cursus geeft de basis voor uitvoerende medewerkers; de VOL-VCA-cursus voegt daar leidinggevende onderwerpen aan toe zoals RI&E, toolboxmeetings en noodorganisatie. Onder VCA-ETT 3.0 (sinds 1 januari 2026) telt B-VCA 40 vragen in 60 minuten, VOL-VCA en VIL-VCU beide 60 vragen in 60 minuten. Slagingsnorm: 65%. Geldigheid: 10 jaar.
